Bangkinang Herdenkingsmonument op Sumatra

In oktober 1943 werden POW mannen en jongens van 12 jaar en ouder, die door de japanse Kempeitai al in Padang waren geïnterneerd, overgebracht naar een nieuw gevangeniskamp in de buurt van het plaatsje Bangkinang, ongeveer 50 km ten westen van Pekanbaru en een 90 km van Padang land inwaarts. Het kamp was opgezet in een verlaten rubberfabriek. Een van deze gevangenen was de toenmalige 17 jarige Bo (William) Keller, nu woonachtig in Velp bij de gemeente Arnhem. Een andere gevangene was de een jaar jongere Rinus van Delden, nu woonachtig in Zoetermeer vlak bij Den Haag.

De POW vrouwen en kinderen, o.a. mijn moeder en haar 4 kinderen, werden in december 1943 van het jappenkamp in Padang naar Bangkinang vervoerd. Op 3 km ten westen van het POW mannenkamp was daarvoor een nieuw concentratiekamp gebouwd.

Gedurende de oorlog werden vele kleine groepen gevangenen naar deze 2 kampen gebracht. Aan het einde van 1944 waren er bijna 3200 burgers in deze japanse kampen geïnterneerd. Alleen al in de eerste helft van 1945 waren ongeveer 140 gevangenen door ziekte en uitputting overleden.

De heer Bo Keller stuurde mij onlangs de volgende Bangkinang nabrander toe. Zo bizar, dat niemand er over praatte, want het was moeilijk te bevatten.

Het liep tegen het einde van de oorlog. Alle mannen die nog krachtig waren om graafarbeid te verrichten, werden verzameld. Zij werden voorzien van een hak en schop gereedschap. Wij werden naar een verder gelegen openvlakte gestuurd waar wij een soort vergrootte loopgraaf kuilen moesten graven.

Volgens de japanse leiding dienden deze loopgraaf kuilen als bescherming tegen engelse bommenwerpers en bij luchtalarm moesten wij daar schuilen. Ook de vrouwen en kinderen, die notabene 3km verder in een vrouwenkamp gehuisvest waren. Vliegtuigen zagen we soms alleen op grote afstand.

De oudere mannen in het kamp hadden direct door dat het japanse verhaal niet klopte en vertelden ons dat we bezig waren ons eigen massagraf te graven.

Toen we zo’n beetje met het graafwerk klaar waren dat een dag of 2 heeft geduurd, bleven een paar van ons wat achter voor het opruimen van wortels en wat boomstammen. We zagen toen dat een japanse mitrailleur op een driepoot en kromme gebogen kolf bovenop een van de kuilen werd geplaatst. Ook zagen wij rondlopende japanners die er voorheen niet waren.

In het kamp ontstond een soort paniek. “Knokploegen” werden besproken, waarbij ik (Bo Keller) werd ingedeeld om de mitrailleur met anderen te bestormen. De angst brak uit in al onze poriën; wij stonken van de angst.

Ook vluchtplannen werden voorbereidt, waar ik mij wilde aansluiten, maar werd afgewezen op mijn onervarenheid met het overleven in het oerwoud. Anderen, ziek en uitgeput, berusten zich in de situatie.

En toen kwam de reddende engel in de vorm van de echtgenote van de japanse kampcommandant, die een blinde darm ontsteking kreeg. Dokter Vis, die voor de oorlog als arts verbonden was bij de Ombilin steenkoolmijnen in Sawahlunto, verbleef ook in het mannenkamp. Hij heeft de japanse vrouw met succes geopereerd en haar het leven gered.

Wij kregen een paar geschoten zwijnen, een tijger en zelf een kleine olifant binnen, die we allemaal opaten. Daarnaast kregen we de beschikking van padi, die wij mochten stampen. Dit laatste deden we in ploegen omdat het uitputtend werk was, zeker na jaren ondervoeding. De “dedek” kaft van de padi aten we zo op en daarmee verdreef dat onze ziekte beri beri.

In de Bangkinang kampen werd de overgave van de jappen op 22 augustus 1945 bekend gemaakt. De volgende dag mochten de mannen hun vrouwen en kinderen in het vrouwenkamp bezoeken. Grote hoeveelheden voedsel, medicijnen en andere benodigde goederen werden de kampen binnen gebracht.

Begin september werden ongeveer 1300 mannen, vrouwen en kinderen, vooral de meest zware zieken, met trucks naar Padang vervoerd. Evacuatie van de resterende ex-geïnterneerden begon op 27 september 1945. Ze werden meegenomen naar Palembang, Padang, Medan en Singapore. De evacuatie van alle POW werd voltooid op 11 november 1945.

Informatie van Bo Keller

10 Comments

  1. Geachte meneer Geenen,
    Uw verhaal is duidelijk, maar voor mij totaal nieuw, hoewel ik langs boeken lezen de vele gruwelijke verhalen herkend,
    Mijn verbazing is vooral betreffende het huis aan de djalan olo nr.27 op Padang.
    Dit, omdat ik zelf geboren ben op Padang, op 17 april 1945 en wonende aan de djalan belakang olo nr.16. Van alle gruwelijkheden aan de djalan olo is mij niets van bekend, dit omdat mijn familie nooit over de oorlog hebben gepraat/verteld. Wat ik zelf nog precies weet is, dat er een groot veld ligt(waar ze weleens voetballen) rechts van ons huis, de enige bouwsel is een trap van steen. Mischien 3/4 trapjes.

  2. Dag mevrouw Emmy Lanjouw,
    En toch zijn al die gruwelijkheden gebeurd. Diverse mensen in de leeftijd van ver in de 80 hebben aan de djalan Olo gewoond. De heer Bo Keller, nu 90, woont in Velp. Mijn zwager Louis le Febre, nu 87, woont in Born, Limburg heeft ook aan de Olo gewoond. Zoals ik reeds heb vermeld, zijn de meeste mensen, die vermoord werden, afkomstig uit Sawahlunto. Ze zaten in Bangkinang jappenkamp gevangen. Maar toen de oorlog over was, zijn divers op de djalan Olo gaan wonen. Vermoedelijk kwam dit vanwege de grootte van de woningen. Ik ben zelf al 83 jaar. Mijn moeder Claire Chevalier is ook in Padang geboren.
    Bijna alle boeken in Nederland die over de Indische periode gaan, vertonen verhalen over de gebeurtenissen op Java. Ik concentreer mij daarom zoveel mogelijk over het gebeuren op Sumatra. Daarom wens ik u veel leesplezier op mijn website. En vragen en/of opmerkingen zijn welkom.
    Ron

  3. De heer Bo Keller heb ik samen met mijn broer Ted Pronk bezocht toen Ted een keer in Nederland was. Ook Ted en zijn vader Dirk Pronk zaten in Bangkinan en mijn moeder in het vriuwenkamp. Ted is helaas op 80 jarige leeftijd overleden. Ik vertel en bewaar al deze verhalen voor mijn kleinkinderen om door te vertellen. Niets mag verloren gaan van deze geschiedenis ! Dank u voor deze website. Jeanine Pronk (1951)

  4. Hello Jeanine, Fijn met je kennis te maken. Voor jouw informatie, het verhaal over de moorden aan de Olo straat in Padang ben ik aan het herschrijven.
    Het echte gebeuren is in mijn publikatie niet echt uit gekomen. Maar de rest staat tot jouw beschikking.
    Je mag het kopieren en bewaren voor later. Dat is trouwens mijn goal ook.
    Groet,
    Ron

  5. Hallo Ron Geenen,
    In het kort geef ik u hierbij even informatie over mijzelf. Ik ben Hein Vaessen en ben geboren op 7 sept. 1940 in Jakarta. Mijn vader heet Heinrich Arnold Vaessen en oorspronkelijk afkomstig uit Tegelen (Nederland).
    Als KNIL mililtair naar Ned-Indie gegaan en daar getrouwd met mijn moeder Catharine Rudolphine Driessen.
    Ik heb van onze familie een website gemaakt die u kunt terugvinden wanneer u klikt op http://www.hvaessen.nl.
    Mijn vader is vlak voor einde van de oorlog overleden in het Interneringskamp Soengei Gerong in Palembang en later is zijn lichaam overgebracht naar het Militaire Ereveld Pandu in Bandung.
    Onze familie heeft in Bandung gewoond tot wij in 1951 zijn gerepatrieerd naar Nederland.
    Mijn vraag is nu. . . heeft u meer informatie over het Interneringskamp in Palembang en/of foto’s of tekeningen van het kamp.
    Hieronder info over het kamp zover ik zelf heb kunnen achterhalen.
    Mvgr.
    Hein Vaessen. Ridderkerk.
    ————————————————————————————————
    Soengei Gerong Interneringskamp

    Dit Japanse Interneringskamp was gelegen aan het noordelijke oevers van de rivier Musi. Vlak daar in de buurt was ook de oude haven van Oost-Palembang. Vanuit het stadscentrum was het ongeveer 2.5 kilometer naar het kamp toe.

    De krijgsgevangenen werden ondergebracht in een groot aantal bamboe barakken afgedekt met atap (riet) en omgeven door prikkeldraad. Het Japanse regime was in het begin van de oorlog in de gegeven omstandigheden nog redelijk te noemen.
    Vanaf 24 juni tot 24 augustus werden in dit kamp Nederlandse, Britse en Australische krijsgevangenen geinterneerd. De Japanners gebruikten het kamp vanaf augustus 1944 als een soort ziekenopvangkamp, waar zieken uit andere kampen uit de omgeving van Palembang hier werden ondergebracht.

    Vooral in het laatste jaar van de bezetting heerste er een bijzonder hard en wreed regime, waaronder vooral als gevolg van uithongering en grove nalatigheid bij de verzorging van zieken velen het leven lieten. Het gevolg was dat vele zwakke en zieke gevangenen het jammer genoeg niet overleefden. Van de totaal 1985 gevangenen die op dat moment in het kamp zaten stierven er 350 . . .

    Via de webmaster Ron Taylor van Fepow Community in Engeland (speciale website ter ere van de Britse krijgsgevangenen in Azie) heb ik inmiddels contact gehad met Maxine Collier. Zij is erg druk bezig met informatie in te winnen en door te geven via de website over Soengei Gerong Interneringskamp. Haar vader heeft namelijk ook in dat beruchte kamp gezeten als militair van het RAF.

    Onlangs kreeg ik deze foto’s via haar in handen die gemaakt zijn door haar vader Kenneth Collier.

    Zij deed daar ook een berichtje bij die iedereen wel moet aanspreken.

    Dear Hein

    I hope it is alright to email you directly as I am not sure if you have joined the fepow-community as yet. I hope you do join. The photos that are on the fepow-community site under ‘monthly revue September 02 Palembang Camps Sumatra’ are photos my father kept all his life.
    He died nine years ago.

    Four of the photos are of the camp he was in Soengei Gerong. They show the water well, the cook house boilers, a small hut looking towards the Foundry, the airfield road looking towards Palembang and the gates to the Camp which were decorated by the Indonesians. He wrote on the back of all the photos. You can see the atap huts of the Nips officers just inside the gates of the camp. There is some dispute about where Soengei Gerong camp was as there are two areas with the same name. However my fathers photos show the oil refinery and I believe this is where the hospital camp was.

    There is a Dutch publication “Geillustreerde Atlas van de Japanse kampen in Nederlands-Indie” which apparently provides maps, photographs and some details and internee camps in the Palembang area. I thought I would try to get a copy of this as it should be enlightening.

    I am very sorry that your father did not survive the camp my father was very lucky to do so. It was a very brutal camp. My father had very bad memories of it. It was good to know that your father was a nurse sergeant he must of helped many suffering people. My father also helped in the hospital they might have known each other!

    Kind regards
    Maxine Collier

    Van George Duffy kreeg ik onlangs onderstaande informatie:

    I believe the camp (or camps) in the Palembang area were involved in the construction and repair of the local airport.
    A number of the resident prisoners had been transferred from Java.

  6. Beste Hein Vaessen: Je hebt wel de langste email, die ik ooit heb ontvangen, gestuurd. Helaas heb ik geen informatie betreffende Palembang voor je. Ik zelf bent ook begonnen met West Sumatra te onderzoeken, toen ik merkte dat de meeste informatie van Indie alleen over het eiland Java gaat.
    Er is wel 1 naam in je familie geschiedenis, die mij opvalt. De naam van Hek. Wijlen Ron en Winny van Hek hebben hier in Walnut, Californie, gewoond.
    Ze hebben 2 zonen. Ron van Hek was klein van stuk en vrij donker van kleur.
    Ik ben door je website heen gegaan en het ziet er goed uit. Mijn web moet ik veranderen. Het is gebouwd volgens WordPress en deze organisatie gaat het hele systeem veranderen. Mijn Thema wordt niet meer vernieuwd.
    Veel Sukses.

  7. Hallo Ronny.
    Mijn naam is Erik van Poppelen.
    Ik ben het verleden van mijn vader aan het uitzoeken van de periode Indie hij was als eerst ovw en daarna knil.
    Nu ik toch bezig was en ben dacht ik ik zal het ook van mijn moeder eens uitzoeken.
    De familie van mijn moeders kant komt volledig uit Padang geboren en getogen .
    Haar naam is Eveline Smit zo zijn ook haar oudere zussen en broers in gevangenschap genomen.
    Maar kwam toch tot een zeer toevallige ontdekking .
    Een van mijn moeders zussen is getrouwd geweest met een heer Theodor Geenen met wie ze ook een zoon had dus een neef van mij zijn is Eugene Geenen. Maar stond op de lijst van het vrouwen kamp als Geene. Maar er stond gelukkig bij van zie N.Smit en het klopte want ze had ook een dochter maar niet van Theodor want die is helaas voor de oorlog overleden 25-09-1932.
    Nu mijn vraag misschien is het familie van u . De hele familie heeft bij elkaar gewoond voor dat ze in gevangenschap zijn genomen op het adres Damar Dwarsstraat 3. te Padang.
    Als het familie van u is kunt u mij misschien meer vertellen.
    Mvg
    Erik van Poppelen.

  8. Hi Erik. Theodor Geenen is een oom van mij en een oudere broer van mijn vader Eddie Geenen. Theodoor is echter niet in 1932 voor de oorlog overleden.
    Zie het volgende:
    1.2.3.4h.9 Geenen Theodoor (Theo), born in Padang on 23-10-1904
    He married with Nora Sophia Smit in Padang on 25 sept. 1930 and they have one child Eugene Johannes Geenen, who was born in Padang on 18 okt. 1931. Nora died in Gouda, Netherlands on 11-07-1987.
    He married Annie Gonzenbach in Batavia on 03 May 1933 in Batavia and they have 3 children.

    1. Geenen Rene born Sawahlunto 12-05-1934, died in Den Helder 27-12-2002. Married to Louise Emilia Ernstine de Blok, but has used also the name of her stepfather Geeraths.
    Out of this marriage 4 children.
    Geenen René Richard Rudolf * Haaksbergen 22-03-1961
    Geenen Robert Ernst Theodoor * Haaksbergen 11-01-1963
    Geenen Frank James * Amsterdam 11-09-1964
    Geenen Jane Louise * Curaçao 02-06-1966

    Geenen Hetty born in Sawahlunto in the year 1936. Married to Joop Vreugdenwater. Johannes Marinus Vreugdewater, son of Jan Vreugdewater (* Rotterdam 11-01-1895) and Adriana Maria Goossens.
    * Bakongan 13-02-1930
    † Heerlen 02-04-2011
    x Djakarta 26-09-1952 GEENEN Henriëtte
    * Sawah Loento 03-02-1936
    Out of this marriage 6 children:
    Vreugdewater Sylvia Angela * Djakarta 11-12-1952
    Vreugdewater Jan Hendrik Theodore * Djakarta 26-11-1954
    Vreugdewater William Gregory * Djakarta 02-12-1955
    Vreugdewater Ronald Christian * Djakarta 25-12-1956
    Vreugdewater Patricia Teresa * Djakarta 12-11-1958
    Vreugdewater Patrick Renee * Djakarta 07-10-1960
    Geenen Ineke not married, has one daughter, Joan.
    Bovenstaande gegevens staan op mijn website. M.a.w. je hebt dus een heleboel stief broers en stief zussen.
    Ik heb ergens nog genoteerd enkele email adressen van enkele van hun. En ze wonen allemaal in Nederland.
    Meer vragen? Laat het me weten. Ik woon wel in SoCal buiten Los Angeles.
    Groet, Ronny Geenen

  9. mijn overleden man louis priester heeft ook in bankinang als jongen gezeten hij was geb op 03 11 1933 overleden op 08 11 2014

  10. Hallo Annemie, Dank je wel voor visiting mijn website. Ik zie echter dat je de achternaam van wijlen je echtgenoot op 2 verschillende manieren heb geschreven. Heeft je echtgenoot ook zijn ervaringen uit Bangkinang aan je verteld? Hij is 3 jaren ouder dan ik. Vermoedelijk heeft hij dan ook in het mannenkamp zijn jaren doorgebracht. Ik was te jong daarvoor en verbleef in het vrouwenkamp. Ken je nog meer namen?

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Up