Bersiap en de ervaringen van een tiener.

Jaar, tijd vergeten en ik wil niet een datum geven dat niet accuraat is. Werkte in de operatie kamer van St Borromeus aan de Dago weg, Bandung. OR (operatie kamer) schoon maken na een operatie, instrumenten en verband wassen en steriliseren. Dat deed ik voor de scholen weer begonnen. Het hoofd gebouw kijkt uit op een drie sprong, Dago weg en ik geloof Technische Hoge School Blvd. Schuin tegenover het hospitaal was een woning in die tijd door Japanse militairen (soldaten en officier) bezet. Op een dag zat ik op het muurtje die de voortuin van de weg scheidde. Hoorde een gegil en zag een bende Indonesiërs met goloks (hakmessen), bamboo runcings (bamboe speren met scherpe punten) de Dago op rennen richting St. Borromeus, ook hoorde ik heel duidelijk het “Merdeka, merdeka”. Japanse officier kwam naar buiten, keek naar de rennende massa en schreeuwde bevelen, soldaten met hun geweren midden op de Dago weg, eerste rij knielen, achter hun een andere rij soldaten, op bevelen van hun officier grendelen ze hun geweren en schoten pardoes in de rennende massa. Het schieten en laden werd een paar maal herhaald totdat de permoedas waren verdwenen. Naderhand hebben Gurkas en hun Engelse commandant het huis van de Japanners overgenomen, zij hebben toen een kleine bunker opgetrokken met a 50 kaliber machine geweer midden in de driesprong voor het hospitaal. De 50 kaliber werd verschillende keren getest en het rapport was luid. BTW, wij woonden in die tijd aan de Zorgvliet laan, op de hoek met Pahud de Montange.
Ben de namen van de zijstraten, die achter St. Borromeus liepen en op zij, vergeten. De Gurka’s hebben prikkeldraad barrière om het hospitaal aangelegd en een andere kleine bunker achter een bijgebouw dicht bij de kapel neergezet.
Zaterdag midden in de nacht werd er op de voordeur gebonkt, “Allemaal er uit naar St. Boromeus”. In de verte hoorden wij schoten, mijn moeder, jongste broer en ik renden het huis uit de straat op tezamen met andere bewoners en in het donker naar St. Borromeus. De schoten kwamen dichter en dichter. De Gurka’s sloten de laatste barricade en de hel brak los. Heb voor mijn moeder en broer een lege hospitaalkamer gevonden waar beiden in een bed sliepen en ik op de grond. Schoten waren te horen gedurende de nacht. Volgende dag, zondag, ging ik naar de kapel voor de mis. Gedurende de mis deden de permoedas een aanval op St. Borromeus, allerlei wapens kon men horen en de lucht rook naar cordiet. De permoedas kwamen dichter bij het hospitaal, je zag ze aan de overkant van de straat. Wonder boven wonder, drie militaire trucks kwamen aan, stopten en Japanse soldaten sprongen uit de voertuigen met geweren en automatische wapens en openden vuur op de permoedas. Binnen ongeveer 20 min. was het zooitje opgeruimd. De Japanners patroneerden door de straten en tuinen en af en toe hoorde je een schot of het geratel van een automatisch wapen. De Japanners hebben ons het leven gered! Dat was de tijd dat ik als vrijwilliger vermoorde mensen of delen van hun hielp begraven. De eerste keer dat ik en een paar anderen een huis binnen kwamen begon ik direct over te geven, muntah, heb gekokhalsd tot dat mijn maag pijn deed. Ik zal nooit vergeten wat ik die dag heb gezien, later barste ik zelf in tranen uit. Zelf nu brengt deze herinnering tranen in mijn ogen, de afslachting en het bloedbad waren ongelooflijk, de mensen waren niet alleen gedood, ze werden in stukken gesneden en afgeslacht en dat is waarom ik doodziek wordt wanneer ik lees over de toen begane wandaden van onze militairen en niets over de wandaden van de Indonesiërs. Waarom komen mensen niet naar voren en schrijven wat zij met eigen ogen hebben gezien?
Dan kwam de tijd dat Bandung verdeeld was in noord en zuid met als grens de spoorbaan, de bomen waren gesloten. In zuid Bandung zaten de Indonesiërs en het noorden de Engelsen en de Nederlanders. De Indonesiërs hebben later zuid Bandung verbrandt voordat wij het zuiden binnen mochten.
Gelukkig ging de Christelijke Lyceum (overbrugging) weer open, 1A, 2B or C, 3A, ik herinner mij dat wij in een klas zaten, die in een hoek was gelegen. In 1949 ben ik naar Nederland vertrokken en ingetrokken bij mijn tante en oom in Maastricht.
Het bovenste is geschreven met de wetenschap dat er hopelijk iemand is die dit verhaal kan bevestigen of bestrijden.
Ik wil liever niet over die tumultueuze periode schrijven. Het overkomt mij nog steeds als een wrede en schier onoverkoombare periode.

Henri E. Ṧibek

 

Comments

  1. Goedendag,
    Dit verhaal komt mij zeer bekend voor. De vader van mijn vrouw heeft in hetzelfde ziekenhuis geschuild en gevochten ten tijde van de Bersiap. Zijn vader was arts (Rhemrev) en werkte ook in het ziekenhuis.

    vriendelijke groet,
    F. Overdiep

    • Dank voor uw schrijven en lezen. Uw schrijven bevestigd mede het verschrikkelijke gebeuren, dat lezer Henri Sibek mij heeft verteld.

      • Graag gedaan. Leeft de heer Sibek nog? Mijn schoonvader is nu 86 en vertelt veel over die verschrikkelijk bange tijd. De aanvallen op het ziekenhuis en de moorden in Bronbeek komen daar ook in voor.

        • Ja de heer Henri E Sibek leeft nog. Heb hem eens gevraagd, of hij nog meer weet en mij het wil vertellen. Ja zei hij, maar die gebeurtenissen zijn zo erg, dat hij er emotioneel van wordt. Daarom praat hij en scrijft hij er niet over.
          Zijn schrijven is ook erg gemengd. Hij schrijft half in het Nederlands en half in Engels.
          Zijn voorkeur gaat naar het Engels.
          Als uw schoonvader veel kan en wil vertellen over die periode, hoor ik het graag. Broer van mijn moeder, een Chevalier, getrouwd met Meta van Waardenburg, en kind zijn ook op vreselijke manier in Bandung afgemaakt. Kent uw schoonvader de fam. Chevalier/Waardenburg?
          Als Sumatraan weet ik niets van al het gebeuren op Java en vooral Bandung.

          • Goedendag,

            Ik zal eens vragen of hij uw familie kent, ik denk het niet, want zij woonden in Garoet( onder Bandoeng) Opa Rhemrev was huisarts te Garut en arts van de ondernemingen rondom . Ze moesten vluchten naar Bandoeng, vanwege bersiap.

Speak Your Mind

*