Archives for December 2015

The biggest jewelry heist in the history of the Dutch East Indies.

Goud

Goud

On August 15, 1945, the Japanese captain Hiroshi Nakamura and his fellow military college’s entered the warehouse located at the river the Kramat. He made an agreement with the manager of the pawnshop that the jewelries and diamonds in the safes be transferred into five suitcases. And once the suitcases were full, a few baskets were filled.
The booty should be transferred to the office of Nomura, Nakamura’s chief, which was located at the Koningsplein square.
However, Nakamura decided to take all the loot to his own house to sort everything first. His mistress Carla Wolff and a friend, Bram Roukens, help him pick out the jewelry and the next day were five similar heaps of jewels. Apart was a heap of jewels selected by Carla for her own future. Nakamura agreed.
A few days later, he also brings her money worth 200,000 guilders and about 20 bars of silver to keep in the safe, which was intended for the four Japanese internment camps.
Nakamura considered the safe in his home not a safe place. A Chinese friend helps him to transport the treasure to a much safer place and most of the jewelry and money were locked in a large safe at another location. The silver bars get another place.

Meanwhile Carla could not keep her mouth shut and told everybody how rich she was. She even gave some jewelry as a present to some of her girlfriends. Almost everyone around her had to know how rich she was. The British military Police were also very suspicious about Nakamura. Where does he get so much money and power? After all, he was only a captain!

Nakamura is arrested and interrogated. During these hearings, the English find out about the jewelry heist. During the interrogation it emerged that five suitcases with stolen jewels each worth about 100 000 guilders, were handed over to five Japanese camp commanders to fund their prison life. Both Nomura and Nakamura did not know with certainty whether these suitcases also had arrived in the respective camps or were sold by the respective commanders. Only in Bandung some talks and stories about stolen jewelry were spreading and that these stolen goods were in possession of Japanese and KNIL soldiers. An investigation had no result.
Meanwhile, also arrested the Chinese friend of the captain. This is because of arms smuggling. Carla Wolff is now scared and she asks Nakamura to remove the jewelry from the big safe and bury treasures in the backyard. Only the money stays in the safe.

Carla’s indiscretion had dramatic consequences. Eventually she was arrested by the British Captain Morton, who was told about the jewelry heist Maurice Noah, a NEFIS employee.
After a long period of interrogation Carla surrenders and told Morton everything.
The jewelries were hidden in two kerosene cans that are filled up with solidified wax. Morton, his assistant sergeant Dawson, Ulrich, and Noah take the cans including 200,000 guilders from the safe.
The bulk of the jewelry ends up in the hands of the British paymaster. But Morton and Dawson kept the money and quite a lot of jewelry too. Both collaborators Noah and Ulrich each receive 50,000 guilders and some jewelry as a reward.
During a hearing of Mrs. Ulrich the prosecutor in Batavia, Mr. Ed Brunsveld van Hulten found out about the involvement of Carla Wolff, who in the meantime had been released by Morton. She told Brunsveld the whole story that has taken place. Brunsveld begin an inquiry, even the British involvement. In Singapore he met with Colonel Sharp, chief of the British Special Investigation Branch.
Colonel Sharp feels compelled to travel to Batavia. Morton and Williams are both arrested and brought before the court martial. Morton is freed due to lack of evidence, Williams is fired and send to one year of forced labor.
Meanwhile, Carla also attempt to sell her buried and selected jewelry part. She asked the help the landlord Crown of the premises she was living in. Brunsveld finds this out and have them both arrested and both end up in jail.
One of the few who managed to escape is the friend of Carla, who had helped her to sort out the gems from the suitcases. His name is Bram Roukens. He moved to the Netherlands and was untraceable. Sergeant Dawson moved to England, where he was later arrested.

Brunsveld takes the following prisoners to the court: Carla Wolff, Renee Ulrich, Maurice Noah, Who Ong Soon, Tio Who Koen and JPB Crown. The excavated jewelry from the backyard of Carla Wolff have now been estimated by the UK Paymaster at 331 000 guilders and the paper money at 144 000 guilders.
In court Carla continued to deny everything. The possession of 270 000 guilders was not hers, but from Nakamura. In the meantime, the part that was handed to the Paymaster by Morton has an estimated value of over 475,000 guilders.
Carla gets 8 months jail time, Noah and Ulrich, who both have confess, get 14 months and 8 months jail.
The judges, led by Mr. LF de Groot were carefully judging the statements of Carla and all the others who were involved in the operation in the pawnshop. Nomura is again firmly interrogated about his view of all the valuables in the Japanese possession. All those jewels and valuables after all, were owned by the poor Indonesians and the Indo-Europeans, who had pawned their possessions to buy food, hoping later to get it back.

However, the hearings have never produced the full details of the estimates stolen goods and the value could not be determined. But it should have a value of many millions. In an old newspaper was mentioned even an amount of 9,000,000 British Pound.

The court finds both defendants guilty of looting and condemns Nakamura to imprisonment for ten years and Nomura to a sentence of five years.

In 1949 the sentences of the two prisoners were reduced drastically by the Indonesian legal authority and the men were free to go home.
Carla Wolff was release from prison in 1947 and a few years later she moved to the Netherlands. In 1985 a daughter of Carla, who lived in Jakarta, asked her already sick mother, to come and stay with her.
Carla Wolff died that year at the age of 77.

Information are gathered from old newspaper articles and a new one by Peter Schumacher.

 

De grootste Juwelenroof in de geschiedenis van Nederlands-Indië

Juwelen

Juwelen

Alle juwelen, sieraden, geld en andere waardevolle dingen die gedurende de Tweede Wereldoorlog door Indische Nederlanders en Indonesiers werden als pand ondergebracht in ruil voor voedsel om in leven te blijven, werden geroofd.

Op 15 augustus 1945 kwam de Japanse kapitein Hiroshi Nakamura met begeleiding aan bij het pandhuis dat aan de Kramat was gelegen. Hij had met de chef van het pandhuis afgesproken dat de juwelen en diamanten uit de brandkasten overgeheveld worden in 5 koffers. En nadat de koffers vol waren, werden ook nog eens een paar manden gevuld.
De buit moest naar het kantoor van Nomura, Nakamura’s chef, aan het Koningsplein worden gebracht.
Echter Nakamura besloot de hele buit eerst naar zijn eigen huis te brengen om alles eerst te sorteren. Zijn minnares Carla Wolff en een vriend helpen hem met het uitzoeken van de juwelen en de volgende dag lagen 5 gelijkwaardige hopen van juwelen. Apart lag ook een hoop juwelen, geselecteerd door Carla voor haar eigen toekomst. Nakamura stemde toe.

Een paar dagen later brengt hij haar ook nog geld ter waarde van 200.000 guldens en een paar staven zilver om in de safe te bewaren, dat bestemd was voor de vier Japanse interneringskampen.

Een Chinese vriend van Nakamura helpt hem de schat naar een veel veiliger plaats te vervoeren en het grootste deel van de schat en het geld wordt in een grote safe opgesloten. De zilveren staven krijgen een andere plaats.

Carla houdt zelf wat van de juwelen achter de hand en klets honderd uit over haar rijkdom. Bijna iedereen in haar omgeving moest het weten hoe rijk ze was. Een paar vriendinnen krijgen allemaal een cadeautje. Ook Nakamura maakt zich erg verdacht bij de Britten. Hoe komt hij aan zoveel geld en macht. Per slot was hij slechts een kapitein!

Nakamura wordt gearresteerd en verhoord. Tijdens deze verhoren kwamen de Engelsen achter de juwelenroof. Tijdens het verhoor kwam naar voren dat er 5 koffers met juwelen ieder ter waarde van 100,000 gulden, in handen waren gegeven aan 5 Japanse kampcommandanten om het leven daar te bekostigen. Zowel Nomura als Nakamura wisten echter niet met zekerheid of deze koffers ook in de desbetreffende kampen waren aangekomen of door de desbetreffende commandanten waren verkocht. Alleen in Bandoeng duiken verhalen op over juwelen en dat ze in het bezit waren van Japanners en KNIL militairen. Een onderzoek levert niets op.
Intussen wordt ook de Chinese vriend van de kapitein gearresteerd. Dit vanwege wapensmokkel. Carla de Wolff wordt nu bang en vraagt Nakamura de juwelen uit de grote safe weg te halen en bij haar in de achtertuin te begraven. Alleen het geld blijft in de safe.

Carla’s loslippigheid had dramatische gevolgen. Uiteindelijk werd ze gearresteerd door de Britse Kapitein Morton, die het hele verhaal van Maurice Noach, een NEFIS employé, krijgt te horen.
Na een lang verhoor slaat Carla door en verteld hem alles.
De juwelen zitten in twee petroleumblikken die zijn volgestort met gestolde was. Morton, zijn adjudant sergeant Dawson, Noach en Ulrich nemen de blikken mee inclusief de 200,000 gulden uit de safe.
Het grootste deel van de juwelen belandt in handen van de Britse betaalmeester. Morton en Dawson hielden het geld en aardig wat juwelen achter de hand. Noach en een medewerker Ulrich krijgen 50,000 gulden en wat juwelen als beloning.
De officier van justitie te Batavia, Mr. Ed Brunsveld van Hulten komt via Ulrich in contact met Carla Wolff, die intussen was vrijgelaten door Morton. Zij verteld Brunsveld alles wat er heeft plaats gevonden. Brunsveld begint een onderzoek, ook bij de Britten. In Singapore heeft hij een ontmoeting met kolonel Sharp, chef van de Special Investigation Branch.
Kolonel Sharp voelt zich genoodzaakt naar Batavia aftereizen. Morton en Williams worden beiden gearresteerd en voor de krijgsraad gebracht. Morton komt door gebrek aan bewijs vrij, Williams krijgt ontslag en dwangarbeid van een jaar.
Intussen heeft ook nog een poging gewaagd het begraven deel van Carla te verkopen. Zij vraagt de hulp van pandhuisbaas Kroon. Brunsveld komt hier achter, laat hun arresteren en beiden belanden in de gevangenis.
Een van de weinige die wist te ontsnappen is de vriend van Carla, die haar had geholpen bij het sorteren van de juwelen uit de koffers. Zijn naam is Bram Roukens. Hij is naar Nederland vertrokken en blijkt onvindbaar. Sergeant Dawson vertrok naar Engeland, waar hij later werd gearresteerd.

Brunsveld brengt de volgende gevangenen voor de balie: Carla Wolff, Renee Ulrich, Maurits Noach, Ong Wie Soon, Tio Wie Koen en JPB Kroon. De opgegraven juwelen van Carla Wolff zijn intussen door de Britse Betaalmeester geschat op 331,000 gulden en daarnaast de kontanten op 144,000 gulden.
Voor het gerecht bleef Carla alles ontkennen. Ook het bezit van 270,000 gulden dat volgens haar van Nakamura was. Intussen werd het deel dat aan de Paymaster door Morton werd overhandigd geschat op 475,000 gulden.
Carla krijgt 8 maanden, Noach en Ulrich, die bekent hebben, krijgen 14 maanden en 8 maanden.
De rechters onder leiding van Mr. LF de Groot gaan alles goed na op basis van de verklaringen van Carla en de mensen die betrokken waren bij de operatie in het pandhuis. Nomura wordt nog maals stevig verhoord over zijn standpunt dat het hier om een Japans bezit ging. Al die juwelen en kostbaarheden waren immers het bezit van de arme Indonesiërs en de Indo-Europeanen, die hun bezittingen verpand hadden in de hoop later het terug te krijgen.

De verhoren hebben echter nooit de volledige gegevens van de schat opgeleverd en de waarde kon ook nooit worden vastgelegd. Het werd wel geschat op vele miljoenen. In een kranten knipsel werd zelf een bedrag van 9,000,000 Engelse ponden genoemd.

De rechtbank acht beide beklaagden schuldig aan plundering en veroordeelt Nakamura tot een gevangenisstraf van tien jaar en Nomura tot een straf van vijf jaar.

In 1949 werden de straffen van deze twee gevangenen door het wettige Indonesische gezag drastisch vermindert en de heren konden vrij naar huis.
Carla Wolff kwam in 1947 vrij en na een paar jaar vertrok ze naar Nederland. Een dochter van Carla, die in Jakarta woonde, vroeg haar toen al zieke moeder, in 1985 over te komen.
Carla Wolff stierf dat jaar op 77 jarige leeftijd.

Informatie gegevens van oude kranten uit het oude Nederlands Indie en een nieuw artikel van Peter Schumacher op het internet.

Tante Laura Geenen

Laura Geenen werd als zesde kind van Augustus Josephus Carolus Geenen en zijn echtgenote Annetta Fransina Eleonora Dumont in de Padang op 16 september 1892 geboren.
Augustus JC Geenen was eerst klerk in Emmahaven te Padang en agent van de Wees- en boedelkamer. Daarna werd Augustus JC Geenen griffier bij de Landraad van Sawahlunto.
Paulus Antonius Caspar Spamer leerde daar Augustus JC Geenen kennen en ook de 20 jarige dochter Laura Geenen, die hij op 30 oktober 1912 te Sawahlunto trouwde.
Het jonge paar vertrok naar Padang omdat PAC Spamer daar bij de Post en Telegraafdienst werkte. In 1918 werd hij daar tot 3e commies bevorderd en in 1919 werd hij benoemd tot Commies bij de Ombilin mijnen te Sawahlunto.

Paulus AC Spamer was reeds eerder in 1899 getrouwd met Antje Buyser. Zij kregen een dochter, Helena Hendrika Sophia, die op 8 augustus 1899 werd geboren. Echter dit huwelijk hield niet lang stand en het eindigde zeer waarschijnlijk rond 17-11-1903.

Laura was het jongste kind van de 6, die vader Augustus JC Geenen en Annette FE Dumont kregen. Na de dood van Laura’s moeder trouwde Augustus JC Geenen met Helena Francina Wilhelmina Maitimo en uit dit huwelijk werden nog eens 4 kinderen geboren.
Het jongste kind was Eddie Geenen, mijn vader.

Ook het huwelijk van Paulus AC Spamer en Laura Geenen hield geen stand en eindigde op een onverwacht moment op 6 december 1929.
Laura trad wat later in het huwelijk met Dick Theuvenet, die op 20-7-1890 was geboren. Ook dit huwelijk hield geen stand en eindigde op 27-2-1942, net voor de Japanse invasie op Sumatra.
Het ontbinden van dit huwelijk had te maken met de arrestatie van Dick wegens verduistering van geld van het bedrijf waar hij werkte. Enkele mensen waren getuige hoe hij werd meegenomen in een motor zijspan door de plaatselijke politie.

In 1943 belande ook Laura Geenen, net als wij, in het Jappenkamp Bangkinang. Maar nu als een alleenstaande vrouw. Na de oorlog heeft ze een man (naam onbekend) uit het mannenkamp Bangkinang leren kennen en is met hem naar Nederland vertrokken. De rest van hun leven hebben ze waarschijnlijk in de Achterhoek doorgebracht.
Laura is in Zwolle, Nederland op 5-4-1971 overleden en ligt ook daar begraven.